Xin được dành bài viết này để tưởng nhớ và tri ân nhạc sĩ Châu Kỳ (1923–2008), người đã có những đóng góp đáng trân trọng cho nền âm nhạc Việt Nam.
Đôi nét tiểu sử
Châu Kỳ sinh ngày 5 tháng 11 năm 1923 tại làng Dưỡng Mong, xã Phú Mỹ, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên – Huế, trong một gia đình có truyền thống nhạc Huế. Ông theo học nhạc lý và nhạc cụ Tây phương khi còn là học sinh, rồi bước vào con đường biểu diễn từ đầu thập niên 1940 trong một gánh hát gia đình, trước khi chuyển hẳn sang sáng tác. Về sau ông trở thành một trong những tên tuổi kỳ cựu nhất của dòng nhạc bolero miền Nam, với gia tài lên đến hàng trăm ca khúc. Ông từng có một cuộc hôn nhân với nữ ca sĩ Mộc Lan vào cuối thập niên 1940, kéo dài vài năm trước khi chia tay, rồi sau đó xây dựng gia đình lâu dài cùng bà Kha Thị Đàng từ năm 1955. Sau năm 1975, Châu Kỳ ở lại Việt Nam và tiếp tục sáng tác trong nhiều năm, dù ít khi được công bố rộng rãi.
Những ca khúc để đời
Con Đường Xưa Em Đi
Sáng tác năm 1968 cùng nhà thơ Hồ Đình Phương, trở thành một trong những ca khúc bolero được yêu thích và trình diễn nhiều nhất của tân nhạc miền Nam. Năm 2017, ca khúc từng vướng một tranh cãi ngắn liên quan đến dị bản lời hát so với bản gốc do tác giả lưu giữ, trước khi vấn đề được giải quyết trong cùng năm.
Giọt Lệ Đài Trang
Sáng tác năm 1970, mang nhiều tâm sự riêng của ông sau cuộc hôn nhân đổ vỡ với nữ ca sĩ Mộc Lan, theo lời kể được nhiều bài báo trong nước thuật lại.
Đừng Nói Xa Nhau
Một sáng tác khác viết chung với Hồ Đình Phương, nằm trong số những bản bolero quen thuộc gắn liền với tên tuổi Châu Kỳ.
Châu Kỳ qua đời ngày 6 tháng 1 năm 2008 tại Thành phố Hồ Chí Minh, ở tuổi 84, để lại một gia tài đồ sộ của dòng nhạc bolero miền Nam, trong đó Con Đường Xưa Em Đi vẫn là một trong những ca khúc được hát lại nhiều nhất qua nhiều thế hệ.
Bài viết dựa trên các thông tin tiểu sử và lịch sử âm nhạc được ghi chép và lưu truyền rộng rãi trong giới yêu nhạc Việt Nam; những chi tiết chỉ có một nguồn duy nhất (như hồi ký) được ghi rõ nguồn trong bài. Nếu quý độc giả có thông tin bổ sung hoặc đính chính, xin vui lòng liên hệ để bài viết được hoàn thiện hơn.